|
|
| |
| | | | |
.........LAS.AJUSTAS.LENGADOCIANAS......................
Per
tota entresenha suplementària, existís un libre + CD
« La musica de las ajustas lengadocianas »; véser a
la pagina « Discs / Botiga » d’aqueste siti.
Se
pensa que tròban lor origina a Aigas Mòrtas, ont los
crotzats que esperavan l’embarcament se serián entrainats
aital. D’autre costat sabèm qu’un torneg
d’ajustas foguèt organizat a Seta en 1666, annada de la
fondacion del pòrt.
Aqueste jòc tradicional es vengut
uèi un espòrt amb una federacion nacionala. Se practica
dempuèi Besièrs fins al Grau dau Rei, mas es a
l’entorn de l’estanh de Taur e mai particularament a Seta
que s’es mantengut al melhor, amb un estrambòrd pas jamai
desmentit. Lo torneg mai presat es lo del diluns de Sant Loís a
Seta, que ara recampa de millierats d’ espectators.
La
tòca, butar son adversari a l’aiga amb una lança e
un pavés, es pas pròpria al Lengadòc ; la retrobam
dins d’autras regions, mas las ajustas lengadocianas se destrian
dels autres metòdes sus mantuns ponches : la talha granda de las
barcas, lor propulsion per al mens uèch vogaires (remaires), la
nautor de las « tintainas » (postam ont l’ajustaire
es quilhat), lo trident de fèrre (l’epura) situat al cap
de la lança, lo vestit blanc de totes sos actors e de segur per
la preséncia de contunh de sa musica tradicionala, encargada
d’acompanhar los passa-carrièras e d’avidar lo
torneg amb l’aire de la carga : « Maridats,
tenètz-vos ben ».
Aquela cançon evòca un
passat acabat, ont las ajustas èran un acarament entre la
còla dels celibataris, o joinessa (los blaus) e los maridats, en
rotge. Ara es un espòrt individual e las colors an una foncion pas que decorativa.
|
|
|
Las
ajustas lengadocianas semblan las de Provença, que li dison
targa, per la talha de las barcas e per la nautor del postam.
Pasmens ne son diferentas : la targa provençala,
çò-sembla, a abandonat la propulsion de las barcas amb
las vògas (o rems), los targaires cargan pas de tenguda
especiala, sas lanças an pas de trident de fèrre e la
targa se fa pès parallèles, sus un postam pro estrech,
mentre que l’ajustaire lengadocian se ten genolh esquèrra
plegat cap a l’endabans e la camba drecha tibada cap a
l’endarrièr.
Autra diferéncia : lo targaire
provençal ten un testimòni (mena de boeta pichòta)
dins sa man esquèrra, e recep la lança de
l’adversari dins un « plastron » estacat al
còs ; çò qu’es desconegut en Lengadòc
ont l’ajustaire arrapa son pavés de sa man esquèrra.
A
Seta, cada jornada d’ajustas es ritmada per de moments especifics
(passa-carrièras, dintrada al cafè, animacion de repais e
del torneg, embarcament, remesa dels prèmis…) jos-linhats
pels autbòis e tambors. Aquestes asseguravan quitament lo
balèti duscas a las annadas cinquanta (l’idèa de
reviscolar aquel « bal dels autbòis » es en
projècte).
Devèm a-n-aqueste ròtle privilegiat
lo fach que lo parelh tradicional autbòi-tambor a pogut sonar de
longa fins a nòstre temps, escapant (es vertat que pauc
se’n manquèt) a la folclorizacion, en resistir a la
concurréncia de las fanfaras e peňas, çò
qu’es d’autant mai remarcable qu’aviá
desaparegut endacòm mai de pertot.
|
|
|
|
| |
| | | | | |
| |
| | | | | |
| |
| | | | | |
| |
| | | | | |
|
 |
| | | | | |
|
|
|
 |
|
 |
|
.........................L’ALMANAC.SETÒRI.........................
Aquesta
publicacion annadièra es dins la dralha dels almanacs populars
en lenga d’òc, espelits al sègle XIX amb lo vam del
Felibritge, fondat en 1854.
La felibrenca de Sant Clar fondèt l’« armanac cetòri » a la fin
del sègle XXen ; sa publicacion s’arrestèt abans la
guèrra de 14.
Aladonc,
en 1980, Gui Langlés, president del cercle occitan setòri
del temps, aguèt l’idèa de reviscolar lo
vièlh armanac…Aital repiutèt l’Almanac
setòri, que pareis cada annada dempuèi 30 ans lèu, trespassant
doncas son aujòl en longevitat.
A
l’ora d’ara, l’Almanac setòri es lo fruch del
trabalh collectiu del cercle occitan local, bailejat pel
president Alan Camelio.
Le
ceucle occitan setòri collaborèt grandament a
l’espeliment dels discs sarrats Corne d’Aur’oc (Brassens en occitan) e a l’obratge sus la Musica de las
ajustas lengadocianas (véser a la pagina Discs / Botiga).
|
|
Prètz : 10 èuros + 3 èuros de pòrt.
Chècs a l'òrdre de:
Ceucle occitan setòri : 36, carrièira Salvador Allende 34200 Seta
o telefonar a Alan Camelio: 04 67 78 98 96
Cadun es convidat d'escriure d'articles en lenga d'òc. Per aquò far, los mandar a: philippe.carcasses@cegetel.net
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
 |
|
